Lepkość, gęstość i pompowalność oleju silnikowego | MOTOFAKTOR

Lepkość, gęstość i pompowalność oleju silnikowego

person Redakcja 30/08/2021

Jaka jest zależność pomiędzy lepkością, gęstością i pompowalnością oleju silnikowego i na ile oddają one to, co dzieje się z nim w określonych temperaturach?

Lepkość jest wielkością określającą łatwość przepływu oleju przy określonej temperaturze. Im wyższa lepkość tym większy opór wewnętrzy, czyli ciecz wolniej płynie. Gęstość zaś jest określeniem ciężaru właściwego i nie ma wiele wspólnego z lepkością oleju. Przykładem może być porównanie oleju do wody. Woda ma wyższą gęstość od oleju silnikowego, a ma znacznie niższą lepkość od oleju silnikowego w temp. pokojowej. Lepkość olejów dostępnych na rynku oznaczana jest według norm Stowarzyszenia Inżynierów Samochodowych (SAE). Klasyfikacja olejów dzieli się na zimowe (opisywane liczbami i literą “W”) oraz letnie (opisywane samymi liczbami).

Współcześnie do samochodów używa się olejów wielosezonowych – stąd na opakowaniach można znaleźć dwie liczby oddzielone literą „W”. Pierwsza oznacza klasę zimową i płynność oleju w niskich temperaturach – dla przykładu olej Quartz 0W-20 znacznie szybciej rozprowadza się po silniku w niskich temperaturach, co przekłada się na mniejsze zużycie elementów silnika przy rozruchu oraz pomaga obniżyć zużycie paliwa. Druga liczba (po „W”) oznacza klasę letnią – im wyższa jest cyfra po literze „W”, tym olej jest bardziej lepki w wysokich temperaturach. Oznacza to, że film olejowy jest grubszy, ma większą wytrzymałość, ale wraz ze wzrostem lepkości wzrastają opory wewnętrzne w silniku, co może powodować spadek mocy i wzrost zużycia paliwa. Dodatkowo oleje o wyższych lepkościach gorzej chłodzą silnik, co jest bardzo istotne w najnowszych, wysilonych silnikach. Andrzej Husiatyński kierownik Działu Technicznego Total Polska

 

W kontekście prawidłowego rozprowadzenia oleju po silniku równie ważna jest jego pompowalność. W przypadku oleju mówimy przede wszystkim o pompowalności niskotemperaturowej MRV. Określa ona z jakimi oporami olej może przepływać przez kanały olejowe w silniku w niskiej temperaturze. Testy laboratoryjne symulują takie warunki, które pozwalają skonfrontować właściwości oleju z wymaganiami stawianymi przez konstruktora silnika. Warto wspomnieć także o parametrze lepkości wysokotemperaturowej HTHS, mierzonej przy 150°C. Niższa lepkość wysokotemperaturowa to mniejsze zużycie paliwa. Wyższa lepkość zapewnia lepszą ochronę przed tarciem półsuchym a więc zużyciem, ale za cenę większego zużycia paliwa i spadku mocy.

Aby zapobiec negatywnym skutkom obniżania lepkości HTHS w miejscach gdzie występują bardzo wysokie naciski jak pomiędzy krzywką rozrządu a popychaczem stosuje się w oleju zaawansowane pakiety aktywnych dodatków przeciwzużyciowych, które reagując odpowiednio z powierzchniami trącymi tworzą bardzo wytrzymały film smarny. Dzięki tym dodatkom możemy znacznie zmniejszyć lepkość HTHS bez niekorzystnego wpływu na żywotność silnika, a tym samym zmniejszając opory wewnętrzne, zwiększając moc i oszczędność paliwa i dodatkowo poprawić chłodzenie tłoków i pierścieni, co jest bardzo istotne w przypadku silników o dużej mocy osiąganych z małych objętości. Andrzej Husiatyński

 

Warto wspomnieć o tym, że różnice w zachowaniu oleju ujawniają się tak naprawdę dopiero po jakimś czasie, wraz ze wzrostem temperatury. Zaraz po zalaniu go do silnika nie są one widoczne, stąd początkowo można odnieść wrażenie, że olej o takiej lub innej lepkości tak samo dobrze działa w przypadku danego silnika. Nie jest to prawda. Wyższa temperatura to szybsza utrata właściwości przez olej silnikowy (przyspieszone utlenianie). Utlenianie oleju pogarsza parametry smarne i pompowalność oleju.

 

Proces ten prowadzi do zagęszczenia oleju jak i zakwaszania oleju, podnoszenia się jego liczby kwasowej i generowania szlamów, które mogą osadzać się na elementach silnika czy w kanałach olejowych. Ostatniemu zjawisku sprzyja z kolei nitrowanie oleju. Jest to niepożądany stan, który wskazuje na nasycenie oleju związkami tlenków azotu.

 

Ich reakcja z węglowodorami, będącymi w składzie oleju silnikowego, powoduje powstawanie azotanów organicznych. Ma to destrukcyjny wpływ na działanie dodatków uszlachetniających w oleju, które są stopniowo niwelowane. Z tego względu bardzo ważne jest stosowanie olejów o parametrach jakościowych i lepkościowych dokładnie takich, jakie przewidział producent samochodu.

 

Źródło: TotalEnergies

Zobacz podobne

Szanowny Czytelniku

Zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) informujemy Cię o przetwarzaniu Twoich danych.

Administratorem danych jest Proautomotive Sp. z o.o., 39 - 200 Dębica, ul. Kolejowa 28. Chodzi o dane, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, newsletterów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Proautomotive Sp. z o.o., głównie zapisanych w plikach cookies i innych identyfikatorach internetowych, które są instalowane na naszych stronach przez nas oraz naszych zaufanych partnerów. Gromadzone dane są wykorzystywane wyłącznie w celach: świadczenia usług drogą elektroniczną wykrywania nadużyć w usługach pomiarów statystycznych i udoskonalenia usług

Osoba, której dane dotyczą, ma prawo dostępu do danych, sprostowania i usunięcia danych, ograniczenia ich przetwarzania. Osoba może też wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych. Wszelkie zgłoszenia dotyczące ochrony danych osobowych prosimy kierować na adres biuro@motofaktor.pl lub pisemnie na adres Proautomotive Sp. z o.o., 39 - 200 Dębica, ul. Kolejowa 28 z dopiskiem "ochrona danych osobowych".

Więcej o zasadach przetwarzania danych osobowych i przysługujących Użytkownikowi prawach znajduje się w Polityce prywatności.

Zapisz się na newsletter główny

Chcę otrzymywać wiadomości e-mail (W każdej chwili możesz zrezygnować z subskrybcji).

 

To był tydzień!

Chcę otrzymywać wiadomości e-mail (W każdej chwili możesz zrezygnować z subskrybcji).

 

Strefa Ciężka

Chcę otrzymywać wiadomości e-mail (W każdej chwili możesz zrezygnować z subskrybcji).

 

Subscribe to our newsletter

Send me your newsletter (you can unsubscribe at any time).