Współczesny serwis musi dysponować narzędziami, które pozwalają na precyzyjną analizę sygnałów, jak i bezpieczne pomiary w układach wysokiego napięcia. Odpowiedzią na te potrzeby jest środowisko diagnostyczny firmy Hella Gutmann, w którego skład wchodzi urządzenie diagnostyczne mega macs X wraz z modułami: wysoko- i nisko- napięciowym MT-HV i dwukanałowym oscyloskopem MT-77.

Dlaczego piszę o mega macs X firmy Hella Gutmann? Głównym powodem jest z pewnością wieloletnie doświadczanie jakie wyniosłem przy pracy z tym urządzeniem. Mega macs X stanowi platformę diagnostyczną nowej generacji, umożliwiającą komunikację ze wszystkimi systemami pojazdu, zarówno w samochodach spalinowych, jak i elektrycznych. System oferuje szerokie pokrycie modeli, stałe aktualizacje oraz rozbudowaną bazę danych serwisowych. Oczywiście mega masc X potrafi znacznie więcej, jego funkcjonalność jest odpowiedziom na najnowsze wyzwania dla serwisu niezależnego takie jak: dezaktywacja bramek bezpieczeństwa, kalibracja systemów ADAS, zaawansowane procedury adaptacyjne systemów. Jego modułowa budowa pozwala na rozbudowę o kolejne komponenty pomiarowe, z których kluczowe znaczenie w kontekście elektromobilności mają właśnie MT-HV i MT-77.

Moduł MT-HV (zdjęcie 1) odpowiada za bezpieczne pomiary w układach wysokiego napięcia, do 1000 V DC. Umożliwia odczyt i analizę takich wielkości jak: napięcie, natężenie, opór – i co jest szczególnie istotne – pomiar rezystancji izolacji (zdjęcie 2). Funkcja ta pozwala wykryć potencjalne przebicia między przewodami HV a masą pojazdu, co jest niezwykle istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa. Mega macs X prowadzi użytkownika przez procedurę krok po kroku, wskazując konkretne punkty pomiarowe, ostrzegając przed błędnym podłączeniem i interpretując wyniki w czasie rzeczywistym. Dzięki temu nawet mniej doświadczeni mechanicy są w stanie przeprowadzić rzetelne testy z zachowaniem należytej ostrożności.

W praktyce warsztatowej moduł MT-HV sprawdza się doskonale, bez jego pomocy nie zdiagnozowałbym usterek m.in. w: Tesli, VW ID3, Toyocie Corolli Hybryd, Porsche Panamera V8 Hybrid czy Nissanie Leaf’ie. Przykładowo, przy podejrzeniu problemów z realizacją procesu ładowania AC, możemy wykonać pomiar napięcia na liniach HV między ładowarką pokładową a baterią, a także ocenić wartość napięcia na złączu CP (Control Pilot). Po podłączeniu przewodów pomiarowych do punktów testowych system prowadzi mechanika „za rączkę”, instruując jak wykonać pomiar napięcia i sygnału sterującego, umożliwiając przy tym szybką weryfikację, czy problem leży po stronie pojazdu, czy też zewnętrznego źródła zasilania.

W innym przypadku, podczas weryfikacji stanu baterii trakcyjnej, MT-HV pozwala na wykonanie testu rezystancji izolacji między biegunem dodatnim a masą pojazdu. Wartości poniżej wymaganych progów (zwykle 1 MΩ lub więcej) mogą świadczyć o uszkodzeniu izolacji, wilgoci w obudowie baterii lub mechanicznej ingerencji (częsta przypadłość powypadkowych modeli).

Uzupełnieniem zestawu jest dwukanałowy oscyloskop MT-77, który umożliwia analizę sygnałów w czasie rzeczywistym z czujników poszczególnych układów w pojeździe. Oscyloskop pozwala na sprawdzanie wymaganego przebiegu sygnałów danego sensora, zweryfikowanie komunikacji cyfrowej (CAN FD, LIN, Flex Ray), obserwację przebiegów PWM, a także – przy użyciu odpowiednich cęgów prądowych – pomiaru natężenia prądu w obwodach podzespołów wykonawczych.

Oscyloskop MT-77 zintegrowany jest w pełni z systemem mega macs X, co oznacza, że użytkownik nie musi znać wszystkich parametrów testowych czy lokalizacji pinów we wtyczkach — system automatycznie dopasowuje ustawienia (pomiar wspierany – zarówno nisko i wysokonapięciowy) i umożliwia zapis wyników w raporcie diagnostycznym. Wgląd do schematów elektrycznych zapewnia zintegrowana z mega macs X baza danych technicznych HGS Data. Po raz kolejny odniosę się do praktycznego przykładu który dotyczy układu ładowania samochodu elektrycznego. Zadanie MT-77 może być w tego typu awarii weryfikacja sygnału PWM z linii CP w gnieździe ładowania pojazdu.

W przypadku problemów z komunikacją między pojazdem a ładowarką, diagnosta może bezpiecznie podłączyć sondę pomiarową do tego obwodu i odczytać na ekranie oscyloskopu sygnał prostokątny o częstotliwości 1 kHz. Szerokość impulsu tego sygnału informuje o dostępnej mocy ładowania oferowanej przez gniazdo lub stacje ładowania. Brak sygnału lub jego zniekształcenie mogą wskazywać na uszkodzenie przewodu, pinów złącza lub nieprawidłowość w sterowniku ładowarki.

Chciałbym podkreślić, iż oscyloskop MT-77 nie jest przeznaczony do pomiarów napięć w układach wysokiego napięcia. Jego zakres pomiarowy to ±60 V, co oznacza, że wszelkie próby podłączenia go bezpośrednio do linii HV mogą prowadzić do uszkodzenia urządzenia, a przede wszystkim stanowią zagrożenie dla mechanika. W przypadku konieczności analizy sygnałów napięciowych w takich obwodach (na przykład na wyjściu falownika do silnika trakcyjnego), niezbędne jest zastosowanie certyfikowanych sond różnicowych HV, które tłumią napięcie i izolują galwanicznie kanał pomiarowy od pojazdu.

Osobną kwestią jest diagnostyka stanu uzwojeń silnika trakcyjnego, która stanowi istotny etap weryfikacji układów napędowych pojazdów elektrycznych, szczególnie w przypadku usterek falownika, zaniku momentu obrotowego lub komunikatów z modułu BMS o nieprawidłowościach w działaniu napędu elektrycznego. W takich przypadkach niezbędne jest wykonanie pomiarów rezystancji pomiędzy poszczególnymi fazami uzwojeń stojana (U–V, V–W, W–U) oraz względem masy. Ze względu na wymaganą dokładność tego typu pomiarów należy się posłużyć miliomomierzem. Typowa rezystancja uzwojenia w silniku trakcyjnym mieści się w zakresie pomiarowym dziesiątek lub setnych części oma, a różnice między fazami rzędu 0,01 Ω mogą już świadczyć o potencjalnej usterce, dotyczącej zwarciach pomiędzy uzwojeniami lub lokalnym uszkodzeniu izolacji. Właśnie dlatego uzupełnieniem zestawu mega macs X powinien być dobrej klasy miliomomierz.

Podsumowując – zestaw mega macs X firmy Hella Gutmann wzbogacony o moduły MT-HV i MT-77, stanowi spójne, potężne środowisko diagnostyczne, które pozwala warsztatowi nie tylko nadążyć za rozwojem elektromobilności, ale też zbudować realną przewagę na rynku obsługi pojazdów elektrycznych lub hybrydowych. Jednak jego skuteczne wykorzystanie wymaga nie tylko znajomości oprogramowania, ale przede wszystkim świadomości technicznej – zrozumienia, które narzędzie zastosować do konkretnego typu pomiaru, i jakie są jego realne ograniczenia. Dlatego do pomiarów wysokonapięciowych HV należy zastosować moduł MT-HV. Z kolei przy analizie sygnałów z czujników systemów pojazdu oscyloskop MT-77, a w precyzyjnej diagnostyce uzwojeń czy przewodów instalacji HV wysokiej klasy miliomomierz.

Tylko połączenie wiedzy mechanika oraz zaawansowanego sprzętu i dostępu do technicznej bazy danych (zdjęcie 3) pozwala dziś realnie obsługiwać i naprawiać pojazdy elektryczne bądź hybrydowe. Na koniec warto wspomnieć o bezprzewodowym sposobie połączenia mega macs X z modułami MT-HV lub MT-77, funkcja Bluetooth eliminuje całkowicie problemy z przewodami których należałoby użyć do podłączenia tych urządzeń.