Każdego roku od 10 do 12 milionów pojazdów w Europie kończy swój okres eksploatacji i jest traktowana jako odpady. Tymczasem pojazdy wycofane z użytkowania są źródłem cennych surowców. Celem nowych przepisów jest zwiększenie obiegu zamkniętego sektora motoryzacyjnego, m.in. poprzez efektywniejsze wykorzystanie zasobów, zwiększenie odzysku i ponownego wykorzystania wartościowych materiałów oraz ograniczenie wpływu pojazdów na środowisko w całym cyklu ich życia.

„Rozporządzenie w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji nie dotyczy wyłącznie odpadów, lecz odporności i przyszłości przemysłu europejskiego. Pomaga zmniejszyć naszą zależność od zewnętrznych dostawców, wzmacnia bezpieczeństwo gospodarcze Europy i utrzymuje strategiczne zasoby w UE. Jest to nie tylko dobra polityka ochrony środowiska – jest to twarda polityka przemysłowa” – powiedział wiceprzewodniczący wykonawczy do spraw dobrobytu i strategii przemysłowej UE Stéphane Séjourné.

Przepisy promują projektowanie pojazdów tak, aby ich demontaż, ponowne wykorzystanie, recykling i odzysk były łatwiejsze. Jednocześnie zwiększone zostaną wymagania dotyczące informacji o sposobie usuwania i wymiany poszczególnych komponentów zarówno podczas eksploatacji pojazdu, jak i po zakończeniu jego użytkowania. Ma to ułatwić branży motoryzacyjnej i recyklingowej bardziej efektywne odzyskiwanie komponentów oraz materiałów o wyższej jakości.

„Nowe rozporządzenie w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji ustanawia nową europejską normę dotyczącą sposobu projektowania, produkcji i odzyskiwania pojazdów. Chodzi o coś więcej niż recykling – chodzi o zabezpieczenie krytycznych materiałów i uczynienie naszego sektora motoryzacyjnego prawdziwie zamkniętym. Każdy zdemontowany samochód, każda tona stali, aluminium, miedzi lub tworzyw sztucznych, które są odzyskiwane, jest krokiem w kierunku bardziej odpornej Europy” – dodała komisarz do spraw środowiska, odporności wodnej i konkurencyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym Jessika Roswall.

Rozporządzenie wprowadza obowiązkowe wymagania dotyczące wykorzystania materiałów pochodzących z recyklingu w nowych pojazdach. W przypadku tworzyw sztucznych udział materiałów z recyklingu ma wynosić:

• 15 proc. od 2032 r.
• 25 proc. od 2036 r.

Komisja Europejska ustanowi również cele dotyczące wykorzystania recyklingowanego stali i aluminium, które mają obowiązywać od 2033 r. Wymogi te mają stworzyć stabilny rynek dla surowców wtórnych. Komisja chce zachęcać producentów i inwestorów do zwiększania mocy recyklingowych, utrzymywania wartościowych materiałów w europejskiej gospodarce oraz ograniczania zależności od importu surowców pierwotnych.

Nowe przepisy wzmacniają również system zbierania i identyfikacji pojazdów, które osiągnęły koniec okresu użytkowania. Zaostrzone wymagania dotyczące śledzenia pojazdów, skuteczniejsze egzekwowanie przepisów oraz bardziej precyzyjne kryteria rozróżniające pojazd używany od pojazdu wycofanego z eksploatacji mają poprawić stosowanie regulacji we wszystkich państwach UE.

Wprowadzono również rozwiązania mające zwiększyć odzysk surowców krytycznych, szczególnie aluminium, miedzi i pierwiastków ziem rzadkich, a następnie ułatwić ich ponowne wykorzystanie i recykling w UE.

Istotną zmianą będzie także ograniczenie eksportu pojazdów poza Unię Europejską. Od połowy 2031 r. poza UE będzie można eksportować wyłącznie pojazdy zdolne do ruchu. Ma to zapobiegać sytuacjom, w których pojazdy wycofane z eksploatacji są wywożone jako samochody używane.

Rozporządzenie wzmacnia również zasadę rozszerzonej odpowiedzialności producenta (EPR). Producenci będą w większym stopniu uczestniczyć w finansowaniu zbierania i zagospodarowania pojazdów wycofanych z eksploatacji. Odpowiedzialność za końcowy etap życia pojazdów ma zachęcać producentów do projektowania bardziej zrównoważonych samochodów oraz zapewnić odpowiednie finansowanie systemów zbierania, demontażu i recyklingu.

Nowe regulacje mają także zwiększyć współpracę między producentami pojazdów a operatorami gospodarującymi odpadami. Zakres przepisów zostanie ponadto rozszerzony na kolejne kategorie pojazdów, w tym ciężarówki, autobusy i motocykle.

Źródło: Komisja Europejska
Zdjęcie: Magnific