Prędkość turbosprężarki zależy od energii spalin napędzających turbinę oraz obciążenia sprężarki. Układ wirujący może przekroczyć dopuszczalną prędkość, jeśli pojawi się zaburzenie warunków pracy po stronie dolotowej, wydechowej lub sterowania. Eksperci Motoremo wyjaśniają, co może doprowadzić do takiej sytuacji.
Pęknięty przewód, nieszczelny intercooler czy poluzowana opaska powodują ucieczkę sprężonego powietrza. Sterownik rejestruje zbyt niskie doładowanie i próbuje je skompensować poprzez zmianę sterowania turbosprężarką. W efekcie turbo może pracować z coraz większą prędkością.
Typowe źródła nieszczelności to:
Utrudnione zasysanie powietrza powoduje po stronie ssącej turbosprężarki powstanie duże podciśnienia. Turbosprężarka musi pracować z większym stosunkiem sprężania, żeby osiągnąć wymagane ciśnienie w kolektorze. To zwiększa prędkość obrotową i w konsekwencji może doprowadzić do overspeedingu.
Przyczyną mogą być m.in.:

Prędkością turbosprężarki steruje układ regulacji ciśnienia doładowania. Awaria nawet jednego elementu może doprowadzić do nadmiernego rozpędzenia turbosprężarki.
Przykłady usterek:
Jeżeli czujnik MAP podaje zaniżone wartości, sterownik może próbować zwiększać doładowanie mimo wysokich rzeczywistych obrotów turbosprężarki.
Źródłem błędnego sygnału może być:

Zmiany w oprogramowaniu silnika (chiptuning) lub inne modyfikacje mogą wymagać od turbosprężarki parametrów wykraczających poza jej konstrukcyjne możliwości.
Ryzykowne są między innymi:
Zatkany układ wydechowy, zapchany DPF lub uszkodzony katalizator mogą zaburzyć warunki pracy turbiny. W zależności od konstrukcji może to powodować nieprawidłowe sterowanie układem doładowania i nadmierne obciążenie turbo.
Samo ciśnienie zwrotne często ogranicza przepływ, ale może też powodować błędne reakcje sterownika, wzrost temperatury spalin i pracę turbo poza właściwym zakresem.
Jeżeli część spalin ucieka przed turbiną, dociera do niej mniej energii. Sterownik może próbować skompensować zbyt niskie doładowanie poprzez zmianę sterowania turbosprężarką.
Możliwe miejsca nieszczelności:
Zawór EGR zablokowany w niewłaściwej pozycji zmienia warunki przepływu powietrza i spalin. Gdy EGR jest nadmiernie otwarty, silnik może mieć mniej tlenu i słabsze doładowanie. Sterownik próbuje wtedy korygować ciśnienie i masę powietrza, zwiększając prędkość turbosprężarki.
Nadmierna prędkość obrotowa zwiększa siły działające na elementy wirujące turbosprężarki. Skutkiem mogą być m.in.:
Charakterystycznym śladem overspeedingu jest tzw. efekt skórki pomarańczy. Na powierzchni koła kompresji pojawiają się zmiany strukturalne będące efektem rozciągania materiału pod wpływem dużych sił.

Jeżeli turbosprężarka została uszkodzona wskutek overspeedingu, sama jej wymiana nie rozwiązuje problemu. Przed montażem nowego podzespołu należy sprawdzić:
![]()
Overspeeding jest zazwyczaj skutkiem innej nieprawidłowości w układzie, a nie pierwotną przyczyną awarii. Dlatego znalezienie źródła nadmiernych obrotów jest równie istotne jak wymiana uszkodzonej turbosprężarki.
Artykuł sponsorowany Inter Cars