Legalny retrofit LED – prawo i technologia | MOTOFAKTOR

Legalny retrofit LED - prawo i technologia

Legalne retrofity LED to obecnie jeden z najgorętszych i najczęściej komentowanych tematów na rynku oświetlenia samochodowego. Technologia w tej dziedzinie rozwija się bardzo szybko, niestety nie nadążają za nią przepisy. Ostatnio jednak również w tej kwestii coś w końcu zaczyna się zmieniać.

Co się ostatnio zmieniło?

retrofity M-tech Najważniejsza zmiana, jaka zaszła w ostatnich latach, to przede wszystkim rozwój przepisów międzynarodowych. Do tej pory legalnie można było stosować retrofity na podstawie dopuszczenia. Problem polegał jednak na tym, że dopuszczenie wynikało z wewnętrznych przepisów danego kraju. Dodatkowo, nie obejmowało ono wszystkich modeli samochodów poruszających się po drogach, co wiązało się z koniecznością sprawdzania np. indywidualnych list kompatybilności pojazdów czy samych reflektorów.

Eksperci Europejskiej Komisji Gospodarczej działającej przy Organizacji Narodów Zjednoczonych opracowali zmiany w regulacji R37, dostosowując ją do nowych rozwiązań, tak aby uwzględnić LED-owe zamienniki tradycyjnych źródeł światła. Ta kluczowa zmiana na rynku retrofitów umożliwia ich ocenę według określonych wymagań homologacyjnych wg. UNECE R37 w zakresie technicznym i fotometrycznym, obejmujących między innymi:

  • odpowiednią geometrię świecenia identyczną jak w tradycyjnej żarówce halogenowej
  • właściwy rozsył światła
  • kompatybilność elektromagnetyczną
  • bezpieczeństwo użytkowania na drogach publicznych

W toku prowadzonych prac określono m.in.:

  • LEDr – kategorię źródeł LED przeznaczonych do zastępowania tradycyjnych żarówek halogenowych
  • LEDr HE – wariant o wysokiej sprawności, pobierający mniej prądu i zużywający mniej energii elektrycznej niż standardowy LEDr (w niektórych zastosowaniach wymaga dodatkowego urządzenia elektronicznego, aby prawidłowo działały m.in. układy wykrywania przepalonej żarówki)

W kontekście branży oświetleniowej przełom polegał na tym, że regulacje zaczęły uwzględniać możliwość stosowania technologii LED również w formie zamienników tradycyjnych żarówek, a nie tylko w nowych konstrukcjach reflektorów fabrycznie przystosowanych do LED. Nie chodziło więc wyłącznie o dopuszczenie nowej technologii, a najważniejszym celem było stworzenie wspólnych, możliwych do zweryfikowania wymagań/parametrów dla źródeł LED zastępujących tradycyjne żarówki, ich zgodność z odpowiednią kategorią oraz działanie w pojeździe.

Warto rozróżnić dwie rzeczy: ustanowienie kategorii w regulaminie UNECE oraz uzyskanie homologacji przez konkretny produkt. Sam fakt pojawienia się kategorii w przepisach nie oznacza, że każdy retrofit tego typu jest legalny.

Harmonogram prac

Pierwszą kategorią źródeł światła LEDr, która została objęta dyrektywą UNECE R37 w listopadzie 2024 roku, były zamienniki żarówek halogenowych H11. Przepisy rozszerzono w taki sposób, aby LED-owe zamienniki wymienionych rodzajów źródeł światła, można było legalnie i bezpiecznie stosować na drogach publicznych we wszystkich krajach, które podpisały porozumienie EKG ONZ (dotyczy ujednolicenia warunków homologacji wyposażenia i części pojazdów oraz wzajemnego uznawania zatwierdzeń). Dla wszystkich LED-owych źródeł światła dotyczących tej konkretnej kategorii spełniających wymagania homologacji R37 otworzyła się droga do stosowania ich jako legalnych zamienników H11 bez konieczności sprawdzania np. indywidualnych list kompatybilności pojazdów czy samych reflektorów.

Kolejnymi kategoriami, które dołączyły do tego grona w marcu 2026 były źródła światła typu H8, HB4 i H16. Zarówno producenci retrofitów, jak i sami kierowcy czekają jednak z niecierpliwością na dzień, w którym dyrektywą objęte zostaną najpopularniejsze źródła światła jakimi są H4 i H7. W kuluarach mówi się, że przepisy umożliwiające legalne stosowanie LED-owych zamienników żarówki halogenowej H4 mają pojawić się w 2027 roku, natomiast zakończenie prac nad regulacjami dotyczącymi źródła światła H7 planowane są na rok 2028.

Możliwość uzyskania homologacji drogowej ECE R37 dla LED-owych źródeł światła, jako zamiennika tradycyjnej żarówki halogenowej jest potwierdzeniem, że technologicznie rynek, jak i sami producenci byli już przygotowani na takie zmiany. Nadal oczywiście będą trwały prace nad udoskonalaniem systemów optycznych poprzez m.in. miniaturyzowanie punktów świetlnych LED, opracowywaniem bardziej efektywnych i wydajnych systemów chłodzenia oraz stosowaniem coraz nowszych czujników czy sterowników mających bezpośredni wpływ na działanie retrofitu.

Podsumowanie

Powstanie przepisów umożliwiające uzyskanie homologacji drogowej dla LED-owych zamienników tradycyjnych żarówek halogenowych to przełom w branży oświetlenia samochodowego jakiego nie było od dawna. Dyrektywa UNECE R37 sprawia, że rynek motoryzacyjny wchodzi w nowy etap, w którym przepisy i regulacje idą w parze z rozwojem technologicznym i potrzebami płynącymi z rynku. Teraz najważniejsze jest tempo w jakim będzie przebiegał proces standaryzacji dla innych źródeł światła, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla rozwoju tego segmentu.

Bardzo ważna w tym kontekście jest również edukacja i informacja, że takie rozwiązania, jak LED-owe zamienniki tradycyjnych halogenowych źródeł światła jak np. H11, HB4 czy H8, które można legalnie stosować na drogach publicznych, są już dostępne na rynku. Stworzenie dyrektywy UNECE R37 powinno odbić się szerokim echem przede wszystkim wśród służb mundurowych, mechaników czy pracowników stacji kontroli pojazdów.

Źródło: M-TECH